Si munden pemët të shpëtojnë klimën?

Laboratori "Crowther" në ETH Zurich investigon zgjidhje për ndryshimet klimatike të bazuara në natyrë. Në studimin e tyre të fundit hulumtuesit treguan për herë të parë se në cilën pjesë të botës pemët e reja mund të rritën dhe se sa shumë karbon ato mund të grumbullojnë.

• Ripyllëzimi i një zone me përmasat e ShBA-së.

Hulumtuesit perllogarisin se nën kushtet aktuale të klimës, toka në planetin tonë mund të suportojë 4.4 miliardë hektarë me pemë. Kjo do të thotë 1.6 miliardë më shumë se sa ekzistojnë aktualisht. Nga këto 1.6 miliardë hektarë, 0.6 miliardë plotësojnë kriterin që mos përdoren prej njerëzve (pra toka pa aktivitet njerëzor). Kjo do të thotë se një zonë me madhësinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës është e disponueshme për t'u ripyllëzuar. Ndërkohë që pyjet e reja do të maturohen ato mund të magazinojnë 205 miliardë ton karbon: pra rreth dy të tretat e 300 miliardë ton karboni që ka qenë çliruar në atmosferë si rezultat i aktivitetit njerëzor që nga Revolucioni Industrial.

Prof. Thomas Crowther që është bashkëautor i studimit dhe themelues i laboratorit Crowther në ETH Zurich thotë: "Ne të gjithë e dinim se restaurimi i pyjeve mund të luante një rol në ndalimin e ndryshimeve klimatike, por ne nuk e dinim në të vërtetë sesa impakt të madh do të kishte. Studimi jonë tregon qartë se restaurimi i pyjeve është zgjidhja më mirë e mundshme aktualisht për ndryshimet klimatike. Por, ne duhet të veprojmë shpejt sepse pyjet e reja duan dekada që të maturohen dhe të arrijnë potencialin e tyre të plotë si një burim natyror i magazinimit të karbonit."

• Rusia është më e përshtatshme për ripyllëzimin.

Studimi tregon se cilat pjesë të botës janë më të përshtatshme për restaurimin e pyjeve. Potenciali më i madh mund të gjendet në vetëm gjashtë shtete: Rusia ( 151 milionë hektarë); ShBA-ja (103 milionë hektarë); Australia (58 milionë hektarë); Brazili (49.7 milionë hektarë); dhe Kina (40.2 milionë hektarë).

Referenca:
https://ethz.ch/en/news-and-events/eth-news/news/2019/07/how-trees-could-save-the-climate.html

Ndotja e rëndë e ajrit mund të shkaktojë defekte në lindje dhe vdekje.

Në një studim të plotë nga hulumtuesit e Universitetit të Texas A&M kanë dalë në përfundimin se grimcat e dëmshme të materies në atmosferë, mumd të shkaktojnë defekte në lindje dhe madje fatalite gjatë shtatzënisë, duke përdorur modelin e kafshëve.

Ata kanë përdorur minjtë femra dhe kanë ekzaminuar efektet e pafavorshme shëndetësore të sulfatit të amonit, i cili është i zakonshëm në shumë zona përgjatë botës. Përqendrime të mëdha të kësaj substance janë dedektuar jo vetëm në Azi, por edhe në Houston (51%) dhe Los Angeles (31%).

Ndotja e ajrit është një problem i vjetër shekullor për një pjesë të madhe të botës. Bazuar në Organizatën Botërore Shëndetësore, 9 në 10 njerëz përgjatë botës thithin ajër që përmban nivele të larta të ndotësve dhe 1 në çdo 9 vdekje globale mund t'i atribuohet ekspozimit në ajër të ndotur, në total 7 milion vdekje të parakohshme në vit.

"Njerëzit në mënyrë tipike besojnë se sulfati i amonit mund të mos jetë tmerrësisht toksik, por rezultatet tona treguan impakte të mëdha te minjtë femra gjatë shtatzënisë," thotë Renyi Zhang që është profesor në Universitetin e Texas A&M në shkencat atmosferike.

Zhang thotë se sulfati është kryesisht i prodhuar nga djegia e qymyrit që është një burim kryesor për një pjesë të madhe shtetesh si të zhvilluara, si për ato që janë në zhvillim. Ndërsa amonium është i derivuar nga amonia që prodhohet nga agrikultura, automjetet dhe nga emetimet e kafshëve.

Studime të shumta të mëparshme kanë treguar se ndotja e ajrit është një kërcënim serioz për shëndetin publik përgjatë gjithë botës me miliona njerëz që thithin ajër që është shumë më poshtë standardeve të vendosura nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Përveç kësaj, studimet e mëparshme kanë treguar se të tillë ndotës përkeqësojnë sistemim metabolik dhe imunitar te pasardhësit e kafshëve, gjithashtu studimi i ekipit tregon prova definitive të një shkalle të ulët mbijetese të fetusit si dhe shtatzëni të shkurtuar që mund të rezultojë në peshë më të vogël trupore, veç kësaj dëmton trurin, zemrën dhe organet e tjera tek minjtë adultë të marrë si model.

Gjetjet paraqesin shqetësime të dukshme dhe paraqesin sfida në shumë nivele, përfundon ekipi i këtij studimi.

Burimi:
https://phys.org/news/2019-05-severe-air-pollution-birth-defects.html